Fundacja Lux Veritatis
PROWADZI BADANIA NAUKOWE
dotyczące postaw Polaków wobec Żydów w czasie II wojny światowej.
Fundacja Lux Veritatis już od ponad 20 lat prowadzi badania historyczne dotyczące postaw Polaków wobec Żydów w czasie II wojny światowej. Z pierwszym apelem o zgłaszanie przypadków pomocy niesionej Żydom przez Polaków wystąpił w 1998 roku dyrektor Radia Maryja: ojciec doktor Tadeusz Rydzyk CssR. W kolejnych latach prośby o przekazywanie informacji na ten temat były ponawiane. W efekcie do końca 2017 roku przyjęto ponad 10 000 zgłoszeń drogą telefoniczną, listową i mailową. Zostały w nich opisane historie dotyczące blisko 40 000 osób – zarówno ratujących, jak i ratowanych.
Imponujący odzew na apele w Radiu Maryja oraz potrzeba intensyfikacji wysiłków zmierzających do kompleksowego zebrania i skatalogowania nieznanych dotychczas relacji z okresu II wojny światowej skłoniła Fundację do powołania w 2017 roku Instytutu „Pamięć i Tożsamość” im. świętego Jana Pawła II.

Zespół badawczy Instytutu „Pamięć i Tożsamość” im. świętego Jana Pawła II złożony z historyków, dziennikarzy, socjologów i psychologów prowadzi prace polegające na:
Równolegle badacze Instytutu gromadzą dane z innych dostępnych źródeł: publikacji książkowych, materiałów internetowych oraz archiwów. Ekipa poszukiwawczo-badawcza przeprowadza kwerendy w terenie dotyczące osób zamordowanych za pomoc Żydom. Wynikiem prac zespołu jest około 400 nagranych wywiadów wideo oraz 8 000 rozmów w formie audio, częściowo wyemitowanych odpowiednio w telewizji i radiu.

Zebrane przez Instytut historie osób, które pomagały Żydom w czasie II wojny światowej można poznać dzięki serwisowi internetowemu projektu „Pamięć i Tożsamość – Międzynarodowe Centrum Informacyjne”. Odwiedzający stronę mogą nie tylko przeczytać świadectwa o bohaterskich Polakach, ale także podsłuchać nagrań opowieści naocznych świadków tamtych wydarzeń oraz obejrzeć relacje zarejestrowane techniką wideo.
Więcej nagrań można znaleźć na stronie internetowej projektu „Pamięć i Tożsamość – Międzynarodowe Centrum Informacyjne”
Dzięki przeprowadzonym pracom badawczym możliwe stało się ponadto stworzenie Kaplicy Pamięci, mieszczącej się w Sanktuarium pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II w Toruniu. Na ścianach Kaplicy zostały wyryte nazwiska 1174 osób, które straciły życie pomagając ludności żydowskiej w czasie okupacji niemieckiej.
Zgromadzone przez zespół naukowy Instytutu dane posłużyły także do stworzenia kalendarza, w którym zaprezentowano sylwetki kilkudziesięciu spośród czterdziestu tysięcy Polaków, którzy podczas II wojny światowej nieśli pomoc Żydom.
Na podstawie materiałów historycznych powstała również publikacja książkowa „Godni synowie naszej Ojczyzny”, zawierająca świadectwa Polaków, którzy odpowiedzieli na apel Radia Maryja dotyczący zgłaszania przypadków ratowania Żydów w czasie II wojny światowej przez naszych rodaków.
Zebrane przez Fundację materiały dotyczące postaw Polaków wobec Żydów podczas II wojny światowej zostaną również wykorzystane w powstającym Parku Pamięci Narodowej w Toruniu, gdzie upamiętnionych ma zostać kilkanaście tysięcy bohaterskich Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej.
Fundacja Lux Veritatis wraz z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest organizatorem Muzeum Pamięć i Tożsamość ” im. św. Jana Pawła II w Toruniu (w budowie), które będzie depozytariuszem pamięci o ponad tysiącletniej historii chrześcijańskiej Polski. Przedstawi dzieje naszego kraju, przywołując głos świętego Jana Pawła II i sposób, w jaki Papież świadczył o takich wartościach jak ojczyzna, naród czy patriotyzm.
Aktualnie trwają intensywne prace budowlane, których końcowym efektem będzie powstanie siedziby głównej Muzeum.